علاج آن : مضمضه كردن « 1 » به « 2 » اياره فيقرا و زبان را به « 3 » سركه و عسل و خردل ماليدن و حقنهء تيز كردن و جلاب بيخ مهك « 4 » و ميويز « 5 » طايفى دادن . و « 6 » غذا نخودآب با مغز بادام ساده دادن . علامت آن كه از سودا باشد ، سياهى رنگ زبان و خشكى « 7 » دهان باشد . علاج : تنقيهء بدن كردن از سودا به « 8 » مطبوخ افتيمون و حب افتيمون و حب غاريقون « 9 » . و « 10 » غذا زيره باج « 11 » با خروس‌بچه دهند « 12 » . باب بيست دؤم « 13 » : در ناخوشى بوى دهان سبب ناخوشى بوى دهان از رطوبتى عفن باشد و اين رطوبت در بيخ دندان باشد يا اندر گوشت بن دندان باشد « 14 » يا اين عفونت از خلطى باشد كه در معده باشد . علامت آن كه از « 15 » بيخ دندان « 16 » يا « 17 » گوشت بن دندان باشد ، آن است كه هر وقت كه مسواك كند و دهان بشورد « 18 » يا هرگاه كه « 19 » غرغره كند و دهان « 20 » پاك كند ، دهان « 21 » خوش‌بوى شود « 22 » .

--> ( 1 ) . ل : كند . ( 2 ) . م : با . ( 3 ) . م : - به . ( 4 ) . م : + خراشيده . ( 5 ) . م : مويز . ( 6 ) . م : - و . ( 7 ) . ل : خشك . ( 8 ) . م : - به . ( 9 ) . غاريقون : قارچ معمولى ، قارچ صحرايى ( خفى علايى ، ص 143 ، توضيحات مصحح ) ؛ اغاريقون از يونانى ، اسم جنس براى قارچها كه داراى انواع مختلف‌اند . ( برهان قاطع ، حواشى دكتر معين ) . « دو نوع بود : نر و ماده و بهترين آن بود كه ماده بود كه به غايت سفيد و املس بود و زود متفتت شود . » ( اختيارات بديعى ، ص 314 ) ؛ « برخى گويند در درختهاى پوسيده . . . پيدا مىشود » ( قانون ، كتاب دوم ، ص 354 ) ( 10 ) . م : - و . ( 11 ) . م : ماج . ( 12 ) . م : - دهند . ( 13 ) . م : + از مقالهء دوم . ( 14 ) . م : - اندر . . . باشد . ( 15 ) . م : در . ( 16 ) . م : + باشد . ( 17 ) . م : + در . ( 18 ) . م : بشويد . ( 19 ) . م : - كه . ( 20 ) . م : + و دندان . ( 21 ) . م : بوى دهان . ( 22 ) . م : خوش گردد .